Noord-Holland verwacht richting 2040 ongeveer 95 miljoen extra vrijetijdsactiviteiten in de buitenruimte. Volgens de provincie is er nu al een tekort van circa 30.000 hectare recreatieruimte. Dat onderstreept de ruimtedruk rond recreatie, maar voor de commerciële recreatiesector is een belangrijke kanttekening nodig: de nieuwe analyse richt zich vooral op groen-blauwe buitenrecreatie en is daarmee geen volledig beeld van de capaciteit van de totale vrijetijdssector.
De provincie Noord-Holland publiceerde op 6 oktober het onderzoek Ruimte voor recreatie in Noord-Holland. Bureau Ruimte & Vrije Tijd en Bureau BUITEN brachten in opdracht van de provincie de huidige en toekomstige recreatiebehoefte in kaart.
De aanleiding is duidelijk. Noord-Holland groeit van bijna 3 miljoen inwoners in 2024 naar circa 3,25 miljoen in 2040. Tegelijkertijd neemt volgens de provincie de behoefte aan buitenactiviteiten toe.
Samen leidt dat naar verwachting tot ongeveer 95 miljoen extra vrijetijdsactiviteiten in de buitenruimte richting 2040.
Tekort van circa 30.000 hectare
Gedeputeerde Esther Rommel spreekt van een huidig tekort van ongeveer 30.000 hectare recreatieruimte. Vooral in stedelijke regio’s, waaronder Amsterdam en omgeving, is de behoefte groot.
De provincie wil extra recreatieruimte daarom zoveel mogelijk koppelen aan andere ruimtelijke opgaven, zoals woningbouw, waterbeheer, natuurontwikkeling en mobiliteit.
Die lijn sluit aan op de ontwerp-Omgevingsvisie. Daarin zet Noord-Holland onder meer in op een groen-blauw raamwerk, recreatieve verbindingen en extra ruimte voor buitenrecreatie in combinatie met andere functies.
Belangrijke nuance: dit is niet de hele recreatiesector
Voor professionals in leisure is de titel van het onderzoek breed, terwijl de inhoudelijke scope duidelijk smaller is.
De provinciale toelichting gaat vooral over groene recreatieruimte, natuur- en recreatiegebieden en activiteiten als wandelen, fietsen, varen en bewegen in de buitenruimte. Dat is een belangrijke ruimtelijke opgave, maar het is niet hetzelfde als een analyse van de volledige recreatiecapaciteit van Noord-Holland.
Dierentuinen, attractieparken, musea, golfbanen, indoor leisure, zwembaden en andere commerciële voorzieningen kunnen eveneens grote aantallen bezoekers opvangen. Ook kunnen zulke locaties bijdragen aan spreiding, recreatie bij slecht weer en het ontlasten van kwetsbare natuur.
Welke rol die voorzieningen kunnen spelen in de groeiende vrijetijdsbehoefte wordt in de provinciale samenvatting niet gekwantificeerd.
Geen kritiek op buitenrecreatie, wel op de interpretatie
Die kanttekening maakt de berekende behoefte aan groen niet minder relevant.
Juist met woningbouw en bevolkingsgroei is voldoende ruimte voor wandelen, fietsen, sport en ontspanning dichtbij huis belangrijk. De provincie koppelt dit bovendien aan gezondheid, leefbaarheid en klimaatadaptatie.
Voor de recreatiesector is vooral van belang dat de uitkomst niet wordt gelezen als een compleet tekortmodel voor alle vormen van recreatie.
De bredere provinciale Visie Recreatie & Toerisme 2030 kijkt wel naar recreatie en toerisme als economische sector en naar het vrijetijdsaanbod. Het nieuwe ruimteonderzoek heeft dus een specifieke functie binnen een breder beleidspakket.
Commerciële voorzieningen kunnen onderdeel van de oplossing zijn
Voor ondernemers en gebiedsontwikkelaars ontstaat daarmee een interessante vervolgvraag: hoeveel van de groeiende recreatievraag kan worden opgevangen door betere benutting of uitbreiding van bestaand commercieel aanbod?
Een indoor leisurecentrum kan pieken op regenachtige dagen opvangen. Een attractie of museum kan grote bezoekersstromen gecontroleerd verwerken. Een golfbaan, recreatiebedrijf of leisurevoorziening kan onderdeel worden van een groen gebied en tegelijkertijd exploitatie en voorzieningen toevoegen.
Dat betekent niet dat commerciële recreatie de behoefte aan openbaar groen vervangt. Wel kan zij onderdeel zijn van een bredere ruimtelijke strategie.
Kans om recreatie eerder in gebiedsontwikkeling te zetten
De belangrijkste boodschap van de provincie blijft daarom relevant voor ondernemers: recreatie moet eerder worden meegenomen bij woningbouw en andere grote ruimtelijke ontwikkelingen.
Voor de sector is het zaak om daarbij niet alleen te reageren wanneer een plan al is vastgesteld. Bedrijven, brancheorganisaties en gebiedspartners kunnen eerder laten zien welke recreatieve capaciteit al aanwezig is, waar uitbreidingsruimte nodig is en welke functies publiek en commercieel aanbod kunnen combineren.
Daarmee wordt de discussie over ruimte voor recreatie breder dan alleen hectares groen en ontstaat een completer beeld van de infrastructuur die nodig is voor een groeiende bevolking.
Meer informatie
Bronnen: provincie Noord-Holland, Meer ruimte voor recreatie in Noord-Holland hard nodig (6 oktober 2026), onderzoek en data toerisme en recreatie, ontwerp-Omgevingsvisie Noord-Holland en Visie Recreatie & Toerisme 2030. De kanttekening bij de scope van het onderzoek is van de redactie van Pretwerk. Beeld: Jean Carlo Emer via Unsplash.