De Nederlandse foodmarkt groeit nog, maar vooral door hogere prijzen. Voor dagattracties, vakantieparken, campings en leisurelocaties is dat een belangrijk signaal: horeca is niet langer alleen service voor de gast, maar een strategische pijler onder besteding, beleving en rendement.
Foodmarkt groeit, maar volumes staan onder druk
De 500 grootste foodformules van Nederland realiseerden in 2025 samen €66,9 miljard omzet. Dat is 3,3% meer dan een jaar eerder, blijkt uit de tiende editie van de FSIN Food500.
Achter die groei zit volgens het FoodService Instituut Nederland wel een belangrijk aandachtspunt: de omzetplus kwam vrijwel volledig door prijsstijgingen, terwijl verkoopvolumes gelijk bleven of daalden. Ook het ondernemerssentiment staat onder druk. De ondernemers en CEO’s in de Food500 beoordelen het economisch klimaat met een 6,2.
Voor recreatieondernemers is dat herkenbaar. Hogere personeelskosten, energieprijzen, inkoop en investeringen zetten marges onder druk, terwijl gasten kritischer kijken naar de totale prijs van een dagje uit of verblijf.
Horeca als onderdeel van de leisure-exploitatie
Voor dagrecreatie en verblijfsrecreatie is foodservice steeds minder een bijzaak. Een goed horecaconcept verhoogt de besteding per bezoeker, verlengt de verblijfsduur en versterkt de beleving.
Bij dagattracties gaat het om meer dan friet, koffie en ijs. Denk aan snelle doorstroming, herkenbare kwaliteit, gezinsdeals, thematische producten, mobiele verkooppunten en slimme combinaties met tickets of events.
Bij vakantieparken en campings ligt de kans in ontbijtservice, takeaway, pizza, borrelboxen, streekproducten, barbecuepakketten, bezorging op het park en horeca-avonden. Food kan daarmee een tweede omzetlaag worden naast de overnachting.
Prijsbewuste gast rekent scherper
De Food500 laat zien dat consumenten minder vanzelfsprekend besteden. Merktrouw maakt volgens FSIN vaker plaats voor koele rekensommen. Dat betekent niet dat gasten geen horeca meer gebruiken, maar wel dat prijs-kwaliteit belangrijker wordt.
Voor recreatiebedrijven vraagt dat om duidelijkheid. Gasten willen weten wat zij krijgen voor hun geld. Onduidelijke toeslagen, hoge prijzen zonder beleving of lange wachtrijen kunnen sneller tot irritatie leiden.
Daarom wordt horeca ook een onderdeel van gasttevredenheid. Een betaalbare basisoptie naast een premium keuze kan beter werken dan alleen prijsverhogingen doorvoeren. Zeker voor gezinnen blijft voorspelbaarheid belangrijk.
Leisure profiteert waar beleving en food samenkomen
In de Food500 wordt zichtbaar dat horecaomzet verschuift naar plekken waar mensen hun vrije tijd besteden. Waar beleving is en waar gegeten en gedronken wordt, zoals festivals en leisurelocaties, groeit de drankomzet.
Dat biedt kansen voor de recreatiesector. Attractieparken, dierentuinen, musea, evenementenlocaties, vakantieparken en campings hebben iets wat veel reguliere horeca minder heeft: een context. De gast is al aanwezig, verblijft langer en staat open voor gemak, sfeer en beleving.
De uitdaging is om dat beter te benutten. Niet elk park of attractie hoeft een groot restaurantconcept te ontwikkelen, maar elk bedrijf kan nadenken over het juiste foodmoment: aankomst, lunch, tussendoor, borrel, avondprogramma of vertrek.
Schaal en professionalisering nemen toe
De FSIN Food500 wijst ook op verdere consolidatie. De grootste foodformules vertegenwoordigen inmiddels een groot deel van de totale foodmarkt. Dat betekent dat recreatiebedrijven steeds vaker opereren in een markt met professionele ketens, sterke formules, slimme data en efficiënte logistiek.
Voor kleinere en middelgrote recreatiebedrijven is dat geen reden om alles zelf grootschalig te organiseren. Wel vraagt het om scherpere keuzes. Wat doe je zelf, wat besteed je uit, waar werk je samen met lokale ondernemers en waar is standaardisatie juist handig?
Vooral in verblijfsrecreatie kan samenwerking met regionale producenten, foodtrucks, horecaondernemers of bezorgconcepten helpen om aanbod te verbreden zonder de eigen organisatie te zwaar te belasten.
Sport, gezondheid en gemak als kans
Een opvallende groeimarkt in de Food500 is sportvoeding. Dat sluit aan bij de opkomst van fitness, outdoor, wandelen, fietsen, wellness en actief verblijf.
Voor recreatiebedrijven ligt hier een praktische kans. Gezonde grab-and-go, ontbijt voor fietsers, proteïnerijke snacks, alcoholvrije alternatieven, waterpunten en lichte maaltijden passen goed bij campings, outdoorlocaties, vakantieparken en wellnessresorts.
Daarmee hoeft food niet alleen zwaarder, duurder of luxer te worden. Het kan ook slimmer, sneller en beter passend bij de activiteit van de gast.
Praktische betekenis voor ondernemers
De boodschap voor dag- en verblijfsrecreatie is helder: foodservice verdient een plek aan de strategietafel. Niet als sluitpost of noodzakelijk kwaad, maar als onderdeel van exploitatie, gastbeleving en onderscheidend vermogen.
Voor ondernemers betekent dit: kijk opnieuw naar het rendement per gast, de snelheid van bediening, de marge op populaire producten, de rol van arrangementen en de samenhang tussen verblijf, activiteit en horeca.
Wie food slim koppelt aan beleving, gemak en prijsbewuste keuzes, maakt van horeca een volwaardige pijler onder het recreatiebedrijf. Wie alleen prijzen verhoogt, loopt het risico dat de gast afhaakt of minder besteedt.
Meer informatie
Bron en meer informatie: FoodService Instituut Nederland / FSIN Food500 2026