De Koepel van Attracties & Musea waarschuwt dat Vlaamse musea en attracties financieel onder druk komen te staan. Aanleiding zijn aangekondigde besparingen op cultuur en het wegvallen van werkingssteun voor ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael. Tegelijkertijd leeft in de sector onzekerheid over mogelijke nieuwe federale btw-maatregelen. Een verhoging van het ticket-btw-tarief van 6 naar 9 procent is op 6 oktober echter nog geen vastgesteld beleid.
De Vlaamse begrotingsmaatregelen zorgen voor onrust bij delen van de cultuur- en attractiesector. In de oktoberbrief van de Koepel van Attracties & Musea wordt gewezen op een besparing van 47 miljoen euro op cultuur en erfgoed.
Ook ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael worden rechtstreeks geraakt. De twee parken verliezen vanaf 2027 samen 3,4 miljoen euro aan jaarlijkse Vlaamse werkingssubsidies. Dat bedrag bestaat volgens recente berichtgeving uit middelen vanuit zowel Omgeving als Toerisme.
Voor ondernemers is vooral relevant dat zulke ingrepen rechtstreeks kunnen doorwerken in investeringen, personeelskosten, openingstijden, maatschappelijke tarieven en uiteindelijk de prijs van een bezoek.
Werkingsmiddelen staan onder druk
De Koepel wijst erop dat niet alleen individuele musea of erfgoedorganisaties worden geraakt, maar dat de financiële ruimte in een breder deel van de sector afneemt.
Bij ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael heeft de directie publiek aangegeven dat de gevolgen nog moeten worden uitgewerkt. Daarmee is nog niet vastgesteld dat tickets duurder worden of dat openingstijden veranderen. Wel is duidelijk dat een structureel bedrag uit de exploitatie verdwijnt.
Voor attracties en musea is dit een andere financiële uitdaging dan een tijdelijke dip in bezoekersaantallen. Wanneer structurele subsidie wegvalt, moet de exploitatie jaarlijks opnieuw in balans worden gebracht.
Btw-verhoging naar 9 procent is vooralsnog een scenario
In de nieuwsbrief vraagt de Koepel zich daarnaast af of de federale regering het btw-tarief op toegangstickets van 6 naar 9 procent zal verhogen. Dat moet op dit moment als een scenario worden behandeld, niet als vaststaand besluit.
De huidige informatie van ondernemersorganisatie UNIZO noemt voor toegang tot cultuur, sport en vermaak nog steeds het verlaagde tarief van 6 procent. Eind 2025 lag er federaal wel een voorstel om dit tarief voor verschillende sectoren van 6 naar 12 procent te verhogen. Bij de tweede lezing in februari 2026 bleef in het officiële pakket echter alleen de verhoging voor logies en campings van 6 naar 12 procent overeind.
Voor een nieuwe stap van 6 naar 9 procent voor attractie- en museumtickets is op 6 oktober nog geen officiële federale beslissing gepubliceerd.
Toch nu al rekenen aan scenario’s
Voor ondernemers is wachten op politieke duidelijkheid niet hetzelfde als niets doen.
Een mogelijke btw-wijziging raakt direct aan de verhouding tussen consumentenprijs en netto-omzet. Wie een hogere belasting volledig doorberekent, verhoogt de ticketprijs. Wie de consumentenprijs gelijk houdt, levert netto-opbrengst per ticket in.
Daarom is het praktisch om nu al meerdere scenario’s in de begroting door te rekenen, zonder de kassa- en ticketsystemen alvast op een onbevestigd tarief aan te passen.
Kijk daarbij niet alleen naar losse tickets, maar ook naar abonnementen, arrangementen, groepsprijzen en combinaties met horeca of andere diensten. Juist daar kan de btw-behandeling verschillen of een prijswijziging commercieel anders uitpakken.
Koopkracht blijft aandachtspunt
De Koepel koppelt de financiële discussie ook aan onzekerheid bij consumenten en mogelijke druk op vrijetijdsbestedingen.
Voor attracties is vooral van belang wat in de eigen cijfers zichtbaar wordt. Ontwikkelingen in online conversie, vroegboekgedrag, kortingsgebruik, abonnementen en besteding per bezoeker geven eerder aan of gasten prijsgevoeliger worden dan algemene economische sentimenten alleen.
Daarmee wordt prijsstrategie steeds belangrijker. Niet iedere kostenstijging hoeft één op één in de ticketprijs terecht te komen, maar structurele lasten moeten uiteindelijk wel ergens in de exploitatie worden opgevangen.
UNIZO vraagt vooral om voorspelbaarheid
UNIZO heeft dit jaar bij andere btw-wijzigingen eveneens benadrukt dat ondernemers snel duidelijkheid nodig hebben over fiscale veranderingen. Bij de verhoging voor logies en campings wees de organisatie onder meer op de korte voorbereidingstijd, bestaande boekingen en de noodzaak om prijs- en kassasystemen aan te passen.
Die uitvoeringsvragen zijn ook voor dagattracties herkenbaar als een nieuw ticket-btw-tarief daadwerkelijk wordt ingevoerd.
Totdat daar een officieel besluit over ligt, is het voor de sector verstandig onderscheid te blijven maken tussen aangekondigde besparingen die al concreet zijn en fiscale scenario’s waarover nog wordt onderhandeld.
Meer informatie
Bron: Riebedebrief oktober 2026 van de Koepel van Attracties & Musea, aangevuld met actuele openbare informatie van UNIZO, de Belgische federale overheid en recente berichtgeving over ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael. Beeld: Paul .T via Unsplash.