Langzaamaan, en met de nodige beperkingen, gaan bedrijven in de recreatiesector weer open. De fysieke randvoorwaarden voor de anderhalve meter bedrijfsvoering vragen nu om alle aandacht.

Langzaamaan, en met de nodige beperkingen, gaan bedrijven in de recreatiesector weer open. De fysieke randvoorwaarden voor de anderhalve meter bedrijfsvoering vragen nu om alle aandacht.

Voor de acute financiële nood boden overheden en banken tot nu toe de nodige verlichting. Maar hoe zit het met de bedrijfsvoering en liquiditeit op de langere termijn? Twee deskundigen in bedrijfsondersteuning, Henk-Jan Kruidenier (makelaar/taxateur) en Marcel Bosch (Smid Raadgevers) roepen bedrijven op om de regie voor herstel in eigen hand te houden door hun eigen toekomstplan op papier te zetten.

Voor verblijfsrecreatie dagrecreatieve bedrijven en horeca geldt dat reikhalzend is uitgezien naar de heropening. Veel ondernemers focussen zich op opening en kijken daarbij vooral naar het op korte termijn herstellen van (een deel van) de omzet.

Afbouw van de steunmaatregelen

We belanden inmiddels in een volgende fase, waarin bedrijven weer eigen inkomsten genereren en de steunmaatregelen worden afgebouwd. Voor sommige bedrijven, die gebruik konden maken van noodmaatregelen van de overheid, speelt nu het dilemma of de  heropening überhaupt bijdraagt aan een verbetering van de liquiditeitspositie. Een beperkte openstelling die onvoldoende opbrengsten genereert, kan het recht op steunmaatregelen in gevaar brengen, en is daarnaast vaak nog eens niet kostendekkend.

Marcel Bosch schetst ook de grote onzekerheid van de huidige situatie: “De diverse steunmaatregelen kennen een tijdelijk karakter. Het is op dit moment nog niet exact duidelijk of en in hoeverre diverse steunmaatregelen door de overheid en bijvoorbeeld banken worden verlengd.”

Voor de langere termijn zullen meer structurele oplossingen moeten worden doorgevoerd. Zo is flexibel personeel mogelijk al naar huis gestuurd en leggen transitievergoedingen een extra druk op de liquiditeit wanneer vast personeel noodgedwongen moet worden ontslagen. De coulance van de uitgestelde betalingen van belastingen en andere betalingen zullen terugkomen als extra lasten in Q3 en Q4 van 2020. De ervaring leert inmiddels dat de coulanceregelingen van de bank (zoals uitgestelde rente en aflossingsverplichting) binnen korte tijd na hervatten van de exploitatie onderwerp van gesprek worden met uw accountmanager.

Voorbereid op het slechtste scenario

De praktijk leert dat veel ondernemers nu al nadenken over de ontwikkeling van hun liquiditeitspositie en strategische positie van hun onderneming over een half jaar tot een jaar. Bent u over een half jaar nog in staat om uw personeel, rekeningen en huisvesting te betalen of heeft u behoefte aan een verruiming van uw krediet bij de bank? Wellicht dat er nu al andere maatregelen genomen moeten worden?

Ondanks het feit dat uw bedrijf onder voorwaarden binnenkort weer opengesteld kan worden is het van belang dat u uzelf dwingt om verschillende scenario’s uit te werken. Gebruik het zgn. ‘slechtste’ in eerste instantie als uitgangspunt voor het bepalen van uw eventuele liquiditeitstekort. Denk ook na over eventuele maatregelen die in het slechtste scenario genomen moeten worden. Wellicht heeft u hier al voorbereidingen voor getroffen of zelfs al maatregelen genomen, maar anders is het van belang om hier op korte termijn aandacht aan te schenken. Bij een onverwacht goed herstel van de markt is het makkelijker om maatregelen terug te draaien of niet door te voeren, dan dat u te laat bent met het inzetten van acties om in te spelen op tegenvallers.

Openheid van zaken

Daarnaast is het van belang dat u pro-actief contact opneemt en onderhoudt met uw belangrijkste stake-holders en ze meeneemt in uw verschillende scenario’s. Denk hierbij bijvoorbeeld aan uw bank en uw belangrijkste leveranciers. Wanneer bijvoorbeeld wederom een beroep op uitstel aflossing bij uw bank en verruiming van de betalingstermijn bij uw leveranciers moet worden gedaan, zal naar alle waarschijnlijkheid worden verzocht om een uitwerking van de diverse scenario’s en liquiditeitsbegrotingen. Ervaring leert dat een goede voorbereiding, uitwerking en pro-actieve houding de kans van slagen op medewerking en begrip van uw stakeholders vergroot

Ons advies: Neem zelf de regie in handen

Neem als onderneming zelf het initiatief om, naast heropening, aandacht te besteden aan een financieel reddingsplan. Dan heeft u een heel ander gesprek met uw financier. Liquiditeitsbegrotingen en eigen initiatief tot herstructurering bieden daarbij opening voor een hulpvraag die wél beantwoord wordt. Het alternatief is dat de regie wordt overgenomen door de bank. Zij zullen, onder toezicht van een restructuring & recovery specialist, u confronteren met voldongen maatregelen.

Kijk niet alleen naar de korte termijn voor wat betreft liquiditeitsverbetering, maar ook naar de gevolgen van de afgelopen maanden voor het tweede deel van 2020 en verder. Naast een liquiditeitsbegroting kan een plan voor reorganisatie inzicht bieden in de aanpassing naar een bedrijfsvoering die voldoet aan de 1,5 meter economie. De praktische maatregelen die daarvoor op korte termijn nodig waren, vormen slechts een deel van de oplossing. Hierna volgt een langere termijnvisie met aanpassingen in bedrijfsvoering, personeel, maar ook investeringen die bijdragen aan een aangepast verdienmodel dat positief beoordeeld kan worden bij een aanvraag voor herfinanciering. Henk-Jan Kruidenier: “Als taxateur denk ik graag mee over de maatregelen die op langere termijn bijdragen aan het creëren van waarde in uw bedrijf.”

Het is dus vooral uw proactieve houding naar financiers, leveranciers maar ook uw klanten waarmee u bijdraagt aan het heropenen van uw bedrijf met behoud van goede mensen, nodig om uw organisatie te laten voortbestaan en groeien terwijl u tijd heeft om plannen te maken voor de toekomst. Plannen die ook in deze tijd met de juiste aanpak en ondersteuning succesvol de financiering van een reorganisatie mogelijk maken.

Met dank aan:

Henk Jan Kruidenier (Kruidenier Recreatie Bedrijfsmakelaardij en Taxaties) en Marcel Bosch (Smid Raadgevers) hebben veelvuldig succesvol op klantniveau samengewerkt en ondernemers in de recreatiesector begeleid. Henk-Jan destijds als register Makelaar / Taxateur via zijn voormalig werkgever en Marcel in zijn rol als Accountmanager Bijzonder Beheer bij een Nederlandse grootbank. Doelstelling van die samenwerking was altijd om lange termijn perspectief voor ondernemers te creëren. Henk-Jan vervulde hier de rol van taxateur en branche-specialist met een duidelijke visie op de positie van de betreffende onderneming in de sector en Marcel in de rol van financieel- en herstructureringsdeskundige.

Inmiddels zijn zowel Henk-Jan als Marcel een aantal jaren verder en beiden nu actief vanuit een zelfstandige taxatie- en adviespraktijk. De actuele ontwikkelingen in de sector als gevolg van de corona-crisis maken dat een bundeling van branche- en waarderingskennis, financiële- en herstructureringsexpertise voor iedere ondernemer van belang is voor het lange termijn perspectief. Daarnaast kunnen Henk Jan en Marcel u pro-actief bijstaan bij gesprekken met uw stake-holders.