Waddeneilandbewoners hebben goud in handen als je hun gemeente bekijkt als merk. Volgens het Steden & Streken Merkenonderzoek 2026 van Hendrik Beerda Brand Consultancy heeft Vlieland de hoogste merkwaarde per inwoner van Nederland. Daarna volgen Schiermonnikoog, Terschelling, Texel en Ameland. De uitkomst laat zien hoe sterk toeristische aantrekkingskracht kan bijdragen aan gemeentelijke merkwaarde — maar ook hoe belangrijk het wordt om bezoekersstromen goed te sturen.
Vlieland bovenaan
In het onderzoek wordt de waarde van een gemeentemerk berekend op basis van bekendheid, waardering en binding onder Nederlanders van 18 jaar en ouder. Wanneer die merkwaarde wordt omgerekend per inwoner, staan de Waddeneilanden bovenaan.
De top vijf bestaat volledig uit Waddengemeenten: Vlieland, Schiermonnikoog, Terschelling, Texel en Ameland. Zandvoort is op plaats zes de eerste gemeente buiten het Waddengebied.
Merkadviseur Hendrik Beerda verklaart de hoge positie door de combinatie van kleine inwonersaantallen en sterke toeristische aantrekkingskracht.
“De combinatie van dunst bevolkte gemeenten en de toeristische aantrekkingskracht maakt Vlieland en Schiermonnikoog de waardevolste merken.”
Waardevol merk vraagt om scherpe keuzes
De hoge merkwaarde heeft ook een keerzijde. Gemeenten die veel aantrekkingskracht hebben, krijgen sneller te maken met bezoekersdrukte. Volgens Beerda speelt dit niet alleen op de eilanden, maar ook in Maastricht, de enige grote stad in de top 10.
Voor toeristische gemeenten ligt hier een strategische opgave. Niet elke bezoeker draagt op dezelfde manier bij aan de leefbaarheid en economie van een bestemming. Een sterke merkpositie vraagt daarom om duidelijke keuzes in doelgroep, aanbod en spreiding.
“Een heldere positionering met een scherp afgebakende doelgroep levert het beste dividend op voor de eigen inwoners.”
Duiding Pretwerk: merkwaarde is ook bestemmingsmanagement
Voor de toeristische sector is dit onderzoek interessant omdat het merkwaarde koppelt aan inwonersbelang. Een sterk gemeentemerk is niet alleen nuttig voor promotie, maar ook voor keuzes in bestemmingsmanagement.
Wie een sterke reputatie heeft, hoeft niet per se méér bezoekers te trekken. Juist dan wordt de vraag belangrijker: welke bezoekers passen bij de plek, welk gedrag is gewenst en hoe blijft de bestemming leefbaar voor bewoners?
Daarmee sluit het onderzoek aan bij een bredere verschuiving in toerisme: van citymarketing en regiopromotie naar bewuste positionering, draagvlak en waarde voor de lokale gemeenschap.
Groningen scoort laag door jonge gemeentemerken
Op provincieniveau bungelt Groningen onderaan als het gaat om gemiddelde merkwaarde per gemeente. Vooral Eemsdelta, Westerkwartier, Oldambt en Het Hogeland scoren laag.
Volgens Beerda speelt mee dat dit relatief jonge fusiegemeenten zijn, die nog weinig naamsbekendheid hebben opgebouwd. Zonder bekendheid ontstaat volgens hem ook minder reputatie en aantrekkingskracht voor bezoekers, bewoners en bedrijven.
Flevoland voert de provinciale ranglijst aan, gevolgd door Zeeland en Noord-Holland.
Onderzoek sinds 2011
Het Steden & Streken Merkenonderzoek brengt de reputatie van Nederlandse gemeenten, streken en provincies in kaart. Sinds 2011 zijn 148.000 volwassen Nederlanders ondervraagd over onder meer naamsbekendheid, waardering, binding, bezoekintentie, groeiverwachting en reputatie.
Meer informatie
Bron en meer informatie: Hendrik Beerda Brand Consultancy