Het vernieuwde ARTIS-Aquarium draait niet alleen om het bekijken van vissen en andere waterdieren. De vernieuwde attractie is opgezet als een totaalervaring waarin de levende collectie, historische architectuur, kunst, educatie en interactieve installaties samen het verhaal van water vertellen.
Ontwerpbureau Kossmanndejong werkte samen met ARTIS aan de transformatie van het monumentale aquariumgebouw, dat na een grootschalige verbouwing opnieuw bezoekers ontvangt. Waar het aquarium jarenlang vooral bekendstond als plek om onderwaterwerelden te bekijken, is het nu ingericht als een ontdekkingstocht waarin bezoekers de verbinding tussen water en al het leven op aarde ervaren.
“Na Micropia en het Groote Museum was het een enorme eer om ook deze unieke 19de-eeuwse tempel van wetenschap en water onder handen te mogen nemen”, zegt Michel de Vaan, ontwerper bij Kossmanndejong. “Maar ook weer een enorme verantwoordelijkheid. Want juist het aquarium zit diep geworteld in het collectieve geheugen van Amsterdammers. We wilden deze geliefde plek in een prachtige vorm teruggeven aan de stad.”
De rode draad: water is leven
De centrale gedachte achter Het Nieuwe Aquarium is dat water de basis vormt van al het leven. Vanuit dat uitgangspunt ontwierp Kossmanndejong een route waarin verschillende leefgebieden worden gecombineerd met verhalen, kunstwerken en interactieve elementen. Bezoekers maken tijdens hun bezoek een reis langs uiteenlopende werelden. Zo kunnen zij afdalen naar de diepzee en zelf een virtuele duikboot samenstellen om op ontdekkingstocht te gaan. Ook de bekende verbeelding van de Amsterdamse gracht krijgt een nieuwe rol: bezoekers ontdekken dat bijzondere natuur niet alleen ver weg voorkomt, maar ook dichtbij huis te vinden is.
Van verwondering naar actie
Het Nieuwe Aquarium wil bezoekers niet alleen verwonderen, maar ook inspireren tot actie. Grote ecologische uitdagingen zijn daarom vertaald naar indrukwekkende ruimtelijke metaforen en prikkelende dilemma’s. De tentoonstelling laat zien hoe groot de invloed van menselijk handelen op water en ecosystemen is. Een van de installaties bestaat uit duizenden flessen water die gezamenlijk symbool staan voor het verborgen dagelijkse waterverbruik achter producten en keuzes die mensen maken. Ook worden bezoekers via interactieve elementen uitgedaagd om na te denken over thema’s zoals duurzame visserij en de manier waarop we omgaan met natuurlijke hulpbronnen.
Volgens Kossmanndejong was de renovatie een bijzondere opdracht vanwege de historische betekenis van het gebouw. Het aquarium is voor veel Amsterdammers een plek met herinneringen en emotionele waarde. De ontwerpers wilden daarom niet alleen een moderne bezoekerservaring creëren, maar ook de vertrouwde plek opnieuw betekenis geven voor de stad.
Zie ook het bericht dat we eerder plaatsten over de heropening van het aquarium.