Als ik een workshop geef aan eigenaren, bijvoorbeeld over het maken van een investerings- of marketingplan, of ik spreek met een klant, hoor ik vaak dezelfde vraag: het is zoveel waar ik rekening mee moet houden, waar moet ik beginnen? Wat kies ik als eerste? Dit jaar is die vraag zeker terecht. De sector beweegt op meerdere fronten tegelijk, en niet ieder front is even goed zichtbaar.
In een van mijn communities kwam laatst deze vraag langs: hoe anders is het bij jullie dit seizoen? Meerdere leden kampen met veel minder boekingen dan eerder en zien dit seizoen bijvoorbeeld duidelijk minder Nederlandse camperaars. Dat hangt samen met de motorrijtuigenbelasting: voor campers gaat die per 2026 van een kwarttarief naar een halftarief, voor veel modellen een verdubbeling van de jaarlijkse kosten. Bij een buscamper loopt dat op van ongeveer €258 naar €516 per jaar, bij een zware integraal van €319 naar €638. Wie daardoor twijfelt om te gaan touren, boekt korter, later of dichter bij huis. Ook kiezen mensen er sneller voor om te schorsen, lees ik in verschillende groepen.
Per 1 januari 2026 werd voor veel vormen van logies, zoals vakantiehuizen, chalets en andere verhuuraccommodaties, het btw-tarief verhoogd van 9% naar 21%. Zeven maanden later ziet HISWA-RECRON bij professionele verhuurders achterstanden in de verhuur en een duidelijke verschuiving in boekgedrag. Duitse boekingen liggen ongeveer 10% lager dan vorig jaar, in grensregio’s kan dat oplopen tot 20%. Gasten boeken korter en kiezen vaker voor het goedkopere seizoen.
Tegelijk blijft Nederland populair. Veel vakantiegangers kiezen nog altijd voor vakantie in eigen land.
Krimp op de ene plek, groei op de andere, minder camperaars maar meer thuisblijvers, binnen hetzelfde jaar. Daarom zegt bezetting alleen nog niets over de toekomst van je bedrijf. Waarop baseer je dan je volgende besluit?
Waarom bezetting alleen je verhaal niet vertelt
Je kunt een vol seizoen draaien en toch marge verliezen. Je kunt ook met minder bezetting betere resultaten halen, omdat kosten, prijs en besteding wél kloppen.
Dit zie ik ook veel terug in de cijfers van mijn klanten, maar ook vroeger bij mijn eigen camping. Er waren seizoenen met bijna 100% bezetting, maar aan het eind hielden we toch minder over dan het jaar ervoor. Extra schoonmaak, extra inzet aan de receptie en een prijs die niet meebewoog met de kosten. De bezetting was goed, maar de rekening loog niet.
Vier krachten die tegelijk doorwerken
Alexander Osterwalder, bedenker van het Business Model Canvas, brengt de omgeving van een bedrijf in kaart met vier krachten. Elk signaal dat je dit jaar tegenkomt, past bij een van de vier. Herken de kracht, en je weet meteen waar je moet zoeken naar bewijs.
Ik geef bij elke vier wat voorbeelden, gericht op de recreatiebranche.
Kerntrends
Gasten zoeken, vergelijken en boeken steeds vaker via AI. Wie daar niet op aansluit, wordt minder gevonden. Ook klimaat hoort hier: hitte, droogte en piekbuien veranderen het boekingsgedrag, de manier van recreëren en je investeringen. Het Kennisportaal Klimaatadaptatie waarschuwt dat deze weersomstandigheden direct doorwerken in comfort, veiligheid en onderhoud op recreatieterreinen.
Industriekrachten
Concurrentie komt van meerdere kanten. Platforms, nieuwe aanbieders en andere vrijetijdsbestedingen dingen mee naar dezelfde gast. Een concurrent die nu investeert, verandert morgen jouw uitgangspositie.
Marktkrachten
Hier merk je het eerst. Je Duitse boekingen voor verhuuraccommodaties dalen bijvoorbeeld. Je ziet minder Nederlandse camperaars. Boekingen komen later binnen dan voorheen. Je zaterdagdrukte groeit, terwijl de horecaomzet per bezoeker daalt.
Vier signalen, dezelfde kracht: gastgedrag verandert sneller dan je prijzen en aanbod meebewegen.
Macro-economische krachten
Voor veel vormen van logies steeg per 1 januari 2026 het btw-tarief van 9% naar 21%. De motorrijtuigenbelasting voor campers verdubbelt in de praktijk. Energie, lonen en materiaal blijven duurder worden. Ondernemers worden daardoor op meerdere fronten tegelijk geconfronteerd met druk op hun concurrentiepositie en marge.
Eén-signaal-check
Vier krachten, gelijktijdig in beweging. Samen bepalen ze of jouw seizoen straks in de cijfers klopt.
Waar begin je? Bij één signaal.
Dwing jezelf vooraf tot deze twee zinnen:
Wij merken dit aan: [concreet signaal].
Voordat wij iets veranderen, moeten wij eerst weten: [de echte vraag].
Twee voorbeelden.
Dalen je Duitse boekingen voor verhuuraccommodaties? Eerst weten: maakt prijs, vindbaarheid of propositie het verschil?
Groeit je zaterdagdrukte terwijl de horecaomzet per bezoeker daalt? Eerst weten: waar haken bezoekers af, of waar wachten ze?
Wie meteen korting geeft of gaat verbouwen, verlaagt marge vóór het echte probleem scherp is. Met stijgende kosten, hogere belastingen en veranderend gastgedrag is dat extra risicovol.
Waarom je dit niet kunt uitstellen tot januari
Volgend seizoen start al in de keuzes die je nu maakt: prijsstelling, aanbod, investeringen en prioriteiten. Btw, wegenbelasting, klimaat en zoekgedrag bewegen gelijktijdig. Ieder kwartaal wachten kost je marge.
Wie dit najaar niets verandert, start mogelijk ook volgend seizoen met dezelfde druk op de marge. Juist daarom is dit het moment om keuzes te toetsen aan wat er daadwerkelijk in de markt gebeurt.
Hoe wil jij ondernemen in een markt die steeds minder voorspelbaar lijkt te worden? Hoe blijf je wendbaar en flexibel?
Precies daar ontstaat ruimte voor keuzes. Keuzes leiden uiteindelijk tot een resultaat waar iedere ondernemer van droomt: meer rust, meer regie en een bedrijf dat ook loopt als de markt verandert.
Gratis webinars, 1 en 2 september
Je merkt het eerder dan je omzet het laat zien. Boekingen komen later binnen. Een concurrent investeert. Kosten lopen op. Veel signalen tegelijk, geen volgorde.
Op 1 en 2 september geef ik een gratis webinar voor ondernemers en marketeers in verblijfs- en dagrecreatie. In één uur haal je de signalen uit elkaar, langs de vier krachten van Osterwalder:
- Kerntrends
- Industriekrachten
- Marktkrachten
- Macro-economische krachten
Vier krachten, één bedrijf: het jouwe.
Je ontdekt:
- hoe je signalen herkent in je eigen praktijk
- bij welke kracht elk signaal hoort
- welke eerste vraag je dit najaar moet beantwoorden vóór je investeert, je tarieven bepaalt of je marketing aanpast
Drie momenten naar keuze om erbij te zijn
- dinsdag 1 september om 14.00 uur
- dinsdag 1 september om 20.00 uur
- woensdag 2 september om 14.00 uur
Elke sessie is beperkt tot 100 deelnemers. Ook achteraf een hand-out ontvangen is mogelijk via deze link.
Aanmelden: www.recreatiebeleving.nl/webinar-toekomst
Wie erbij is, start het seizoen met onderbouwde keuzes. Wie wacht, start met een lijst ideeën.
Met dank aan (afzender van dit bericht) : Johanna Oosterbaan. Zij runde tien jaar een camping en begeleidde daarna met haar bedrijf Recreatiebeleving.nl meer dan 300 recreatieondernemers.