Hoe ziet horeca er over zeventig jaar uit? Horecava gebruikt het 70-jarig jubileum in 2027 voor een trendverkenning richting 2097. Vier krachten springen eruit: personeelsschaarste, vergrijzing, klimaatverandering en artificiële intelligentie. Voor recreatiebedrijven met horeca zijn de scenario’s herkenbaar: minder beschikbare medewerkers, andere gastverwachtingen en technologie die steeds meer operationele taken overneemt.
Horecava kijkt in het nieuwe trendrapport niet alleen terug naar de ontwikkeling sinds 1957, maar maakt ook een lange-termijnverkenning van de horeca richting 2097.
Het gaat nadrukkelijk om toekomstscenario’s, niet om voorspellingen die exact zo zullen uitkomen.
Minder jongeren dwingt tot andere operatie
Personeelsschaarste is een van de belangrijkste thema’s.
In openbare berichtgeving over het rapport wordt genoemd dat bijna 60 procent van het huidige horecapersoneel tussen 15 en 25 jaar is, terwijl juist die leeftijdsgroep in omvang afneemt.
Als die ontwikkeling doorzet, zullen horecabedrijven hun operatie verder moeten aanpassen. Het rapport koppelt dat aan compactere menukaarten, andere openingstijden, efficiëntere processen en meer automatisering.
Voor recreatiebedrijven is die ontwikkeling direct herkenbaar. Vakantieparken, attracties, dagrecreatie en leisurehoreca werken eveneens veel met jonge medewerkers en seizoenskrachten.
Menselijke bediening kan premium worden
Een opvallend toekomstbeeld is dat menselijke bediening juist waardevoller kan worden naarmate automatisering normaler wordt.
Wanneer bestellen, betalen, bereiden en logistiek steeds verder worden ondersteund door technologie, kan persoonlijke aandacht veranderen van standaardonderdeel naar onderscheidende premiumservice.
Dat scenario raakt ook recreatiebedrijven. In een parkrestaurant, attractie of hotel kan technologie routinetaken overnemen, terwijl medewerkers juist worden ingezet op momenten waar gastcontact werkelijk waarde toevoegt.
Klimaat verandert niet alleen energiegebruik, maar ook het menu
Klimaatverandering komt in de verkenning terug als factor die bepaalt welke ingrediënten beschikbaar en betaalbaar zijn.
Bij de presentatie van het rapport vertaalde Horecava die gedachte naar gerechten met onder meer Noordzeevis, Amerikaanse rivierkreeft, zeespaghetti en regeneratief geproduceerde ingrediënten.
De zakelijke vraag daarachter is breder dan één menukaart. Ondernemers kunnen te maken krijgen met andere beschikbaarheid, prijsvolatiliteit, herkomstvragen en een toenemende behoefte om reststromen of lokale producten slimmer te benutten.
Horeca als sociale infrastructuur
Horecava schetst ook een rol voor horeca als ontmoetingsplek, vooral in gebieden waar voorzieningen verdwijnen.
In krimpregio’s kan een horecabedrijf volgens de toekomstverkenning meer sociale functies combineren.
Ook dat raakt de recreatiesector. Horeca op campings, vakantieparken, jachthavens en dagrecreatieve locaties bedient niet altijd alleen toeristen. Zeker buiten het hoogseizoen kunnen lokale bewoners een belangrijkere doelgroep worden.
AI verandert inhoud én operatie
Artificiële intelligentie is het vierde grote thema.
De technologie kan volgens de verkenning niet alleen administratieve of operationele processen ondersteunen, maar ook invloed krijgen op gastcontact, menuontwikkeling, vraagvoorspelling en personalisatie.
De praktische vraag voor ondernemers is daardoor niet alleen welke technologie beschikbaar komt, maar welke onderdelen van gastvrijheid zij bewust menselijk willen houden.
Recreatie wordt niet apart uitgewerkt
Walter Jonker vroeg specifiek of de recreatiesector in het trenddocument wordt benoemd.
In de publiek vindbare samenvatting van het rapport wordt recreatie of leisure niet als afzonderlijke sector uitgewerkt. Horecava richt zich primair op horeca en foodservice.
Wel is de overlap groot. In het TrendLAB-programma voor Horecava 2027 noemt de organisatie Leisure expliciet naast Hospitality, Facility, Retail en Care & Cure. De thema’s daar zijn onder meer duurzaamheid, verbinding, vakmanschap en technologie.
Voor Pretwerk is de relevantie daarom vooral indirect maar duidelijk: veel recreatiebedrijven exploiteren zelf horeca en lopen tegen dezelfde arbeidsmarkt, technologische en klimaatvraagstukken aan.
Geen blauwdruk voor 2097
Een horizon van zeventig jaar is te lang voor een bedrijfsbegroting of investeringsplan.
De waarde van zo’n scenario-oefening zit vooral in het zichtbaar maken van ontwikkelingen die nu al spelen: personeelstekorten, automatisering, veranderende voedselketens, vergrijzing en de sociale functie van horeca.
Daarmee is het rapport vooral bruikbaar als discussie-instrument voor keuzes die veel eerder dan 2097 gemaakt moeten worden.
Meer informatie
Bron: Horecava. Meer informatie over het jubileum en het trendrapport op de website van Horecava. Beeld: Horecava.