Het NBTC publiceerde deze week twee rapporten die samen een breed beeld geven van de Nederlandse gastvrijheidseconomie. De Kerncijfers Gastvrijheidseconomie brengt de bezoekersstromen en marktontwikkelingen in beeld. De Impactmonitor Toerisme laat zien hoe toerisme doorwerkt in de economie, de samenleving en het milieu.
In 2025 telde Nederland 52,1 miljoen verblijfsgasten: 29,8 miljoen uit eigen land en 22,3 miljoen uit het buitenland. Dat blijkt uit het rapport Kerncijfer Gastvrijheidseconomie. Vooral het inkomend verblijfstoerisme groeide. Het aantal buitenlandse verblijfsgasten nam met bijna 5 procent toe. Duitsland bleef met 7,7 miljoen gasten de grootste herkomstmarkt, gevolgd door België en het Verenigd Koninkrijk, beide met 2,7 miljoen. Ook het aantal gasten op kampeerterreinen groeide stevig: met 8 procent.
Economische betekenis loopt op
De economische betekenis van toerisme en recreatie kwam in 2025 uit op € 117,6 miljard, tegen € 111,2 miljard in 2024. Het gaat om voorlopige cijfers. Het NBTC becijfert het aandeel van de sector op 4 procent van de Nederlandse economie, gemeten in bruto toegevoegde waarde. Toerisme was daarnaast goed voor 781.000 banen, oftewel 6,7 procent van alle banen in Nederland.
De bedragen vragen wel om een precieze lezing. De € 117,6 miljard is volgens de onderliggende Tourism Satellite Account de totale economische betekenis, opgebouwd uit verschillende bestedingscategorieën. Het is dus geen omzetcijfer van recreatiebedrijven en ook geen bijdrage aan het bruto binnenlands product. Dezelfde bron hanteert bovendien een afgebakende definitie: vrijetijdsactiviteiten korter dan twee uur en bepaalde bestedingen, zoals funshoppen, blijven buiten beeld. Ook indirecte effecten bij toeleveranciers zijn niet meegenomen.
Groei van inkomend bezoek versus Minder binnenlandse vakanties
De groei van het verblijfstoerisme vertelt niet het hele verhaal van de vakantiemarkt. Nederlanders maakten in 2025 naar schatting 15,5 miljoen binnenlandse vakanties, 4 procent minder dan een jaar eerder. De afname was zichtbaar bij korte, middellange en lange vakanties. De bestedingen aan binnenlandse vakanties kwamen uit op € 5,73 miljard, maar zijn door een aanpassing van de onderzoeksmethode niet rechtstreeks vergelijkbaar met eerdere jaren.
Ook spreiding is een relevant onderdeel van het beeld. De seizoensafhankelijkheid van het verblijfstoerisme bleef landelijk vrijwel gelijk aan voorgaande jaren. De druk verschilt echter per provincie: Noord-Holland heeft de hoogste toeristische dichtheid, terwijl Zeeland de hoogste toeristische intensiteit heeft ten opzichte van het inwonertal. Dat onderstreept dat landelijke gemiddelden niet laten zien hoe toerisme lokaal wordt ervaren.
Impactmonitor kijkt breder dan bestedingen
De Impactmonitor Toerisme bouwt voort op de economische cijfers, maar volgt ook de sociaal-maatschappelijke en ecologische gevolgen van toerisme. Het dashboard bevat onder meer indicatoren voor werkgelegenheid, toeristische druk, voorzieningen, brede welvaart, CO₂-uitstoot en de impact van transport en accommodaties. De cijfers worden regelmatig bijgewerkt en zijn bedoeld om analyses op nationaal en bestemmingsniveau mogelijk te maken.
Daarmee vullen de twee publicaties elkaar aan. De Kerncijfers schetsen vooral de omvang en ontwikkeling van het bezoek en de markt. De Impactmonitor helpt vervolgens om te beoordelen wat dat bezoek oplevert en welke druk het met zich meebrengt. Voor ondernemers en beleidsmakers is die combinatie bruikbaar: groei in aantallen of bestedingen is één deel van het verhaal; de verdeling over regio’s en seizoenen, de werkgelegenheid en de gevolgen voor leefomgeving en klimaat bepalen mede of die groei duurzaam is.
- De nieuwste editie van de Kerncijfers Gastvrijheidseconomie verscheen op 19 oktober.
- De Impactmonitor Toerisme werd een dag later bijgewerkt met cijfers over 2025 en enkele voorlopige inzichten voor 2026.