De Nederlandse hotelsector heeft in het derde kwartaal van 2026 te maken gekregen met een duidelijke verslechtering van de bedrijfsresultaten ten opzichte van een jaar eerder, vóór de verhoging van de btw op logies van 9% naar 21%. Dat blijkt uit een peiling van Koninklijke Horeca Nederland (KHN). Zowel de bezettingsgraad als de gemiddelde kamerprijs lopen terug, terwijl de exploitatiekosten sterk blijven stijgen.
De gemiddelde netto kameromzet per beschikbare kamer is met 8% gedaald. Uit de peiling blijkt bovendien dat bijna driekwart van de hoteliers de financiële ruimte ziet verslechteren en ruim twee vijfde het operationele resultaat met meer dan 10% ziet teruglopen. Slechts 46% van de hotels geeft aan winstgevend te opereren.
Hoteliers krijgen een dubbele klap te verwerken: er worden relatief minder kamers verkocht én per kamer wordt een lagere nettoprijs (de kamerprijs exclusief btw) gerealiseerd. Landelijk daalde de gemiddelde bezettingsgraad met 4,5%. Tegelijkertijd nam de gemiddelde netto kamerprijs met 3,8% af. Berekend op basis van de bezettingsgraad en de gemiddelde kamerprijs uit dit onderzoek, daalde de gemiddelde netto kameromzet per beschikbare kamer landelijk met maar liefst 8,2%.
Economische impact
De daling van de gemiddelde netto kameromzet per beschikbare kamer komt op een uiterst ongunstig moment. Hoteliers hebben, onder andere door inflatie, te maken met sterk gestegen werkgeverslasten, energiekosten en inkoopprijzen. Om financieel gezond te blijven, zouden de kamerprijzen juist moeten stijgen. De marktomstandigheden dwingen ondernemers echter om de prijzen te verlagen om gasten niet weg te jagen. Daardoor leveren zij marge in.
Bijna driekwart van de hoteliers (74%) ziet de financiële ruimte verslechteren. Het gaat hier om liquiditeit: de mate waarin het hotel voldoende geld beschikbaar heeft om aan de lopende betalingsverplichtingen te voldoen. Omdat de marges al langere tijd onder druk staan, neemt ook de ruimte af om te blijven investeren in kwaliteit, verduurzaming, personeel en onderhoud.
Met 2600 hotels en 76.150 werkzame personen is de hotelsector een cruciale economische motor in Nederland. De impact van hotelgasten reikt ver voorbij de hotellobby. Doordat zij direct besteden in musea, horeca, winkels, attracties en het openbaar vervoer, versterken zij de lokale economie én de levendigheid van steden en regio’s.
Ralf Benda, voorzitter KHN, benadrukt: “Hoewel de maand juli volgens het CBS veel bezoekers naar ons land trok, maakt één zwaluw nog geen zomer. Goed weer en extreme hitte elders in Europa maakten Nederland een aantrekkelijke verblijfsplek, maar de werkelijkheid achter de positieve cijfers is zorgelijk. Hotels verkopen minder kamers en houden door de lagere netto kamerprijzen ook nog eens minder over per kamer. Ondertussen blijven de kosten stijgen. Dat slechts 46% van de hotels aangeeft winstgevend te zijn, laat zien hoe ernstig de situatie is. We moeten verder kijken dan bezoekersaantallen en omzetcijfers. Het gaat uiteindelijk om wat ondernemers onderaan de streep overhouden.”
Voorafgaand aan de invoering van de BTW verhoging waarschuwde ABN AMRO al dat de geplande € 666 miljoen aan extra belastinginkomsten niet realistisch is omdat o.a. werd uitgegaan van een gelijkblijvende bezetting. Ook de bestedingen van een toeristische hotelgast in de regio (€ 3,30 voor elke € uitgave aan logies) werden in de berekening niet meegenomen. Helaas blijken deze waarschuwingen nu uit te komen, waardoor de overheid niet alleen de geplande inkomsten misloopt, maar ook nog een loodzware last legt op de sector.
duiding Pretwerk.nl
Grensregio’s en Amsterdam vangen klappen op
De regionale verschillen tonen aan dat de druk op de bedrijfsprestaties sinds de btw-verhoging in sommige regio’s sterker merkbaar is. De bezetting van hotels in de grensregio’s, waar ondernemers concurreren met Duitse en Belgische hotels, daalde met 6,5% ten opzichte van een jaar eerder. Ondernemers in de grensstreek leveren per saldo 9,2% in op hun gemiddelde netto kameromzet per beschikbare kamer. Vooral Nederlandse leisuregasten lijken hier extra gevoelig voor prijsstijgingen.
In Amsterdam zakte de bezettingsgraad naar 83,7% (een daling van 3,6%), terwijl de gemiddelde opbrengst per verhuurde kamer met 6,6% afnam. Dit leidt tot een flinke krimp van de gemiddelde netto kameromzet per beschikbare kamer van maar liefst 10,0%. In Amsterdam geeft momenteel nog maar 32,6% van de hotels aan winstgevend te zijn. Een grote meerderheid van 95,3% verwacht in Q4 een verdere daling van de gemiddelde opbrengst per verhuurde kamer. Bovendien wordt het wegblijven van buitenlandse zakelijke gasten in Amsterdam twee keer zo vaak genoemd als oorzaak voor de verslechterde resultaten als landelijk.
Bron: persbericht: www.khn.nl/standpunten/btw-op-logies
Het onderzoek van KHN neemt voor de gemeente Amsterdam niet de verdere verhoging van de toeristenbelasting (16% in 2027) mee . Juist deze stapeling van extra kosten zorgt er voor dat Amsterdamse hotelexploitaties in de knel komen. Vooral de kleinere familie- en boutiquehotels, zonder backup van een keten, komen in de problemen.
aanvulling Pretwerk.nl
Samenvatting
Door ‘onze’ hotelexpert Henri-Dick Rondhuis, hotelstrateeg en initiatiefnemer van Data delen in toerisme.
- De gast betaalt meer, de hotelier houdt minder over: De btw op logies ging van 9% naar 21%. Dat maakt een kamer 11% duurder. Volgens KHN daalde de netto kamerprijs met 3,8%. Op basis daarvan reken ik dat de gast zo’n 7% meer betaalt. Hoteliers vangen zelf ruim een derde van de btw-stijging op. Dat laat zien hoe hard ze werken om hun gasten vast te houden.
- De prijs is de sterkste hefboom: Een lege kamer bespaart nog schoonmaak en ontbijt. Een lagere prijs bespaart niets. Elke euro per kamer telt dus direct door in het resultaat. Dat werkt ook andersom. Wie zijn prijs goed onderbouwt, wint het snelst marge terug.
- De grensregio’s verdienen extra aandacht; Daar daalde de opbrengst per kamer met 9,2%. Een Duits hotel over de grens rekent 7% btw. KHN ziet dat vooral de Nederlandse vrijetijdsgast gevoelig is voor de prijsstijging. Juist hier loont het om als regio samen op te trekken.
- KHN legt de vinger op de zere plek: Het CBS meldde een sterke julimaand. Tegelijk zien hoteliers hun marge dalen. Beide kloppen, want ze meten iets anders. KHN laat zien dat bezoekers en omzet maar de helft vertellen. Als ondernemers hun cijfers structureel delen, staat dit verhaal elke maand sterker. Per regio, en met steeds meer hotels erachter. Daar werk ik met Data delen in toerisme aan.