Recreatiebedrijf Netl, waar jaarlijks zo’n 200.000 bezoekers zich vermaken, dreigt op slot te worden gezet omdat het naastgelegen NLR Drone testcentrum niet het risico wil lopen dat zij worden beperkt in hun testvluchten. Het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) stapte naar de Raad van State om de plannen van NETL aan te vechten – en werd voorlopig in het gelijk gesteld. De beslissing van de RvS raakt niet alleen NETL, maar ook andere (recreatieve) ontwikkelingen rondom het testcentrum.
In ons oorspronkelijke artikel stond dat NLR door de Raad van State in het gelijk is gesteld. Zoals vaker met juridische kwesties ligt de zaak iets genuanceerder; In de zomer van 2025 heeft er een Voorlopige Voorziening plaatsgevonden die NLR had aangespannen. Die zaak heeft NLR gewonnen, maar let vooral op het woord “Voorlopig”. Dit zegt nog niks over de uiteindelijke uitkomst.
In de week van 8 juni heeft de bodemprocedure plaatsgevonden en de uitslag van deze zaak laat nog minimaal 6 weken op zich wachten.
aanvulling d.d. 17 juni 2026
Het bedrijf van de familie Crebas is hier twintig jaar geleden begonnen en men heeft hier iets bijzonders opgebouwd. Het is inmiddels een populair evenementencentrum, met de nodige verblijfsaccommodaties en horeca. Het bedrijf is in de loop der jaren organisch gegroeid van een brandnetelkwekerij naar een recreatieve hotspot. Door die geleidelijke groei loopt ook het traject van vergunning en bestemmingsplan iets vertraagd achter de feiten aan. En dat breekt de familie nu op.
Voor een deel van de faciliteiten is al wel vastgelegd in een permanente vergunning, waaronder de terrassen en de horeca. Maar het bedrijf draait ook deels op tijdelijk vergunningen – met op de achtergrond de belofte van de gemeente en de provincie dat die op termijn kunnen worden omgezet naar een permanente status. Die tijdelijk positie wordt nu door het NLR gebruikt om een toekomstige bedrijfsvoering op deze locatie onmogelijk te maken. In regioblad De Stentor zegt het NLR dat zij dat niet doen om NETL dwars te zitten, maar om hun eigen bedrijfsvoering – in het belang van de nationale veiligheid – zeker te stellen. Ondertussen wordt dus niet alleen de toekomstplannen onmogelijk gemaakt, maar ook een deel van het huidige concept ontmanteld. Met ingang van 2030 loopt een deel van de tijdelijke vergunning af en moeten gebouwen worden afgebroken.
Mede eigenaar Robin Crebas is absoluut niet te spreken over de gang van zaken: “Afspraken die wij hebben gemaakt met de gemeente en provincie worden zomaar terzijde geschoven. Wij zijn al jaren met de gemeente in gesprek om onze groei te verankeren in een nieuw bestemmingsplan. Dit plan is begin februari 2026 door de gemeenteraad van de Noordoostpolder opnieuw vastgesteld, nadat het was gerepareerd in lijn met de eerdere uitspraak van de voorzieningenrechter. Zelf bij een verhuizing van een deel van onze nieuwe activiteiten naar de overkant van de weg, mogen er geen drones boven Netl vliegen. Onze vergunningen voor de horeca laten dat absoluut niet toe. Bovendien is het gewoon gevaarlijk voor de mensen die er verblijven.”
Wat Robin Crebas ook steekt is de zeer afstandelijke werkwijze van de NLR: “Er wordt alleen gekeken naar de juridische kant van de zaak. Zelfs een schadevergoeding voor eventuele verhuiskosten is onbespreekbaar. Wij proberen met de NLR in contact te komen, maar worden daarbij steeds door een woordvoerder te woord gestaan. Die doet eigenlijk niet meer dan de standpunten van de onzichtbare directie herhalen. Men heeft niet eens het fatsoen om op directieniveau met ons aan tafel te gaan zitten.”
Op bovenstaande afbeelding kan je het luchtruim van NLR goed zien. Hier staat ook Netl, camping de Voorst, Waterloopbos + Fletcher hotel vermeld (gele gebieden). Ik snap als burger echt niet dat je daar met dit soort drones boven wil vliegen, ongeacht hoeveel mensen er nu zijn. Het ene moment is er niemand, het andere moment is er net een buslading schoolkinderen het bos ingetrokken. Het is uiterst onvoorspelbaar en daardoor een soort Russische roulette om hierboven te willen vliegen.
Robin Crebas
Drones of economische ontwikkeling
De houding van de NLR treft overigens niet alleen het bedrijf NETL. Ook andere recreatiebedrijven of publieksvoorzieningen mogen in een straal van 30 km rondom de NLR locatie niet worden gerealiseerd. Daar zitten o.a. campings, of wandelgebieden bij; maar ook niet recreatieve activiteiten, zoals bijvoorbeeld een kinderopvang worden in de regio onmogelijk gemaakt. Op dit moment zijn er al zo’n 30 plannen van diverse partijen ‘on hold’ gezet.
Robin Crebas vraagt zich hardop af of een testcentrum geen andere locatie kan vinden; “Er zijn in Nederland al diverse militaire oefengebieden bijvoorbeeld ook voor straaljagers. Kan de NLR daar niet terecht? Wij komen helaas niet aan tafel met de mensen die ons daarop een antwoord kunnen geven.”
NETL was volop bezig met uitbreidingsplannen voor de populaire locatie; om door te groeien naar 400.000 dagbezoekers op jaarbasis. Dat is voor heel Flevoland, waar de recreatieve voorzieningen nog schaars, zijn een mooie opsteker. NETL profileert zich als creatieve hotspot en draagt bij aan een natuurlijk en hip imago van de jonge provincie Flevoland. Met de toekenning van alle rechten en randvoorwaarden van de NLR wordt een veelbelovende en duurzame economische ontwikkeling zomaar de nek omgedraaid. “Is dit het verhaal dat de provincie Flevoland aan investerende en innoverende ondernemers wil afgeven?”, besluit Crebas zijn betoog.
Meer informatie: www.netl.nl
Reactie NLR
Waar de familie Crebas voldoende mogelijkheden ziet om het NLR en de recreatiesector naast elkaar te laten bestaan, is het NLR duidelijk een andere mening toegedaan. Wij stelden hen nog enkele vragen:
Kun je uitleggen waarom er een straal van 30 km rondom het dronecentrum nodig is om drones te testen en welke activiteiten daaronder onwenselijk zijn?
Het huidige beschikbare luchtruim strekt inderdaad verder uit dan tot de grondgrenzen van het NLR-terrein. Dat is echter geen 30 km. Van NLR naar de grens van het EHR66-luchtruim bij NETL is ca. 3 km.
Die ruimte willen we kunnen blijven gebruiken om (experimentele) dronevluchten uit te voeren. Drone- en counter-drone-ontwikkelingen gaan zeer snel. In het kader van onze nationale belangen en veiligheid moet NLR mee kunnen blijven bewegen met de laatste ontwikkelingen.
Drones zijn er overigens in allerlei verschillende maten en uitvoeringen. Grote drones zullen bijvoorbeeld net zoals een vliegtuig meer ruimte nodig hebben om ‘rondjes’ te vliegen. Dat is zeker het geval bij grotere vliegsnelheden.
Veiligheid heeft onze topprioriteit. Er worden daarom vooraf veiligheidsplannen opgesteld en worden er veiligheidsmaatregelen genomen tijdens de vlucht om risico’s te minimaliseren. Die zijn gericht op het toestel maar ook op de omgeving. Een van de veiligheidsvoorzieningen is om ervoor te zorgen dat de kans zo klein mogelijk is dat een persoon geraakt kan worden indien er iets misgaat tijdens een vlucht.Testen van experimentele drones mag niet boven en nabij plekken waar veel mensen zich ophouden. Dat aantal waarboven je niet meer mag testen is 500 personen/km2. We zouden dan dus niet meer in de buurt van NETL kunnen vliegen uit veiligheidsoverwegingen. Hierdoor wordt het gesloten luchtruim te klein om alle benodigde testen goed te kunnen doen.
woordvoerder NLR
Heeft het NLR Drone centrum ook gekeken naar alternatieve locaties voor het drone testcentrum?
Daar is wel eens vaker over gesproken maar voor NLR is die ruimte er niet. Het huidige luchtruim is uniek in Nederland omdat het afgesloten kan worden voor al het overige vliegverkeer en waar NLR met experimentele drones mag testen voor zowel civiele als ook voor defensie-toepassingen. Daarbij is het tevens uitermate handig en efficiënt dat al het benodigde personeel, de werkplaatsen en overige testfaciliteiten van NLR vlakbij zijn.
Woordvoerder NLR