Op 23 juni j.l. organiseerde Pleisureworld een vakdag voor vakantieparken en dagrecreatie bij indoor attractiepark Bommelwereld – onderdeel van Marveld Recreatie. Een thema dat bij diverse presentaties terugkwam is de kracht van combineren; dag- en verblijfsrecreatie (Marveld); cultuurhistorie en entertainment (Luminisence) of horeca en vermaak (O’Learys). We zetten enkele lessen van deze kennisdag op een rijtje.
Zie ook ons eerdere artikel over de presentatie door Coen Bertens: Hoe organiseer je succesfactoren van indoor attractiepark Bommelwereld
Richard Otten, de nieuwe eigenaar van Pleisureworld, trapte de bijeenkomst af door te stellen dat fysieke ontmoetingen, in deze tijd van digitalisering, juist steeds meer waarde krijgen. Dat werd nog eens bewezen op dit event, waar ondernemers volop met elkaar in gesprek gingen. Deze wijsheid gaat zeker ook op voor de hele recreatiesector, die het bieden van waardevolle momenten met familie en vrienden tot haar kernkwaliteit mag rekenen. Ook de mix van dag- en verblijfsrecreatie is hier bewust gecreëerd zodat ondernemers ook kennis kunnen nemen van een ander marktsegment.
Het mixen van dag- en verblijfsrecreatie is voor veel recreatiebedrijven een belangrijk ontwikkelthema. Edwin Bomers, ondernemer van Marveld, en vooral bedreven in het exploiteren van verblijfsrecreatie, legde de verdienmodellen onder de loep; “De bedrijfseconomische meerwaarde van het indoor attractiepark Bommelwereld wordt vooral bepaald door de hogere bezettingsgraad op het vakantiepark in de dalseizoenen. De directe opbrengst uit ticketing en horeca komt pas op plek 2.”
Carolien Nederlof van LeisureLink was in 2025 een van de drijvende krachten achter Luminisence; een mix van live muziekoptredens (entertainment) rond het historisch verhaal van Delft (storylines), in de oude kerk van Delft (cultuurhistorie) waar de beleving werd ondersteund door projectietechniek (Immersive Experience). De marketing rondom dit unieke evenement werd voor een belangrijk deel gebaseerd op het creëren van een gevoel van schaarste. De eerste reeks van 2 maanden was snel uitverkocht en dat zorgde voor draagvlak om de voorstellingen te verlangen. Carolien adviseerde de recreatiesector om vaker in termen van ‘schaarste’ te denken. Bijvoorbeeld door het organiseren van evenementen met beperkte tijdsduur en capaciteit.
Nederlof heeft van het event Luminisence ook veel geleerd over de effectiviteit van marketingtools. Zo bleek dat vooral de mediabenadering (pr) een bijzonder effectief en kostenefficiënt instrument is voor dit soort evenementen: “Juist de schaarste en het unieke concept, gecombineerd met een inbedding in de stad, zorgden voor de belangrijke factor ‘nieuwswaarde’, waardoor we veel free publicity konden genereren.”
Pieter Cornelis, de ‘attractieprofessor‘ van de sector, hield de toehoorders voor dat succesfactoren in de dagrecreatie veel meetbaarder en voorspelbaar zijn dan veel ondernemers denken. “Veel ondernemers nemen investeringsbeslissingen vooral op het onderbuikgevoel. Door veel meer factoren meetbaar te maken kun je de voorspelling steeds nauwkeuriger maken. Neem bijvoorbeeld de weersinvloed. Als je weet wat een zonnige dag doet met het aantal bezoekers, dan kun je die factor er ook uit filteren.”
Harrison Price (vriend van Walt Disney) vergeleek Capex-EBITDA/attendance (succesfactoren rond attractie-investeringen) zonder controle voor andere factoren en vond ~2% verklaarde variatie; dit leidde destijds tot de conclusie: “nobody knows anything”. Cornelis stelt: “Met multivariabele modellen stijgt verklaarde variatie naar 65% en in sommige markten ~80%, dankzij controle op o.a. prijs, marketing, weer, content en context.”
Horeca wordt voor recreatiebedrijven een steeds belangrijker factor. Vandaar dat de presentatie van Frans Schoon (Capricorn Leisure Consultancy) over de Sportsbar O’Learys ook de nodige lessen bevatte voor recreatiebedrijven. Deze restaurantketen, met in Nederland o.a. een vestiging in the Mall of The Netherlands, kan worden omschreven als ‘eatertainment’, met o.a. activiteiten zoals bowling, shuffleboard en karaoke. De combinatie van eten drinken en vermaak zorgt voor een omzetboost. Ook evenementen, zoals het bekijken van wedstrijden van het WK, zorgen voor topdagen.
De commerciële kracht van de combinatie Horeca-Leisure:
- Meerdere bezoekredenen: Het creëert meer redenen voor een bezoek dan alleen eten of drinken, door een volledige sociale context te bieden.
- Programmeerbare omzet: Maakt het mogelijk om in rustigere periodes gericht activiteiten te plannen voor specifieke doelgroepen (families, vrienden, zakelijk, teambuilding, jubilea, kinderfeestjes).
- Hogere opbrengst per vierkante meter: De toevoeging van een leisure-component verhoogt de rentabiliteit.
- Minder personeel nodig: In Leidschendam staan bijvoorbeeld karaokeboxen. Deze nemen weinig ruimte in beslag, verwerken veel mensen die een eenheidsprijs betalen, en vereisen na de initiële service (drankjes brengen) geen verdere personeelsinzet.
- Schaalbaarheid: Het concept is flexibel en kan op verschillende locaties, in verschillende groottes en variaties worden geïmplementeerd.
Ook Hans van Leeuwen (trendwatcher en leisureconsultant bij Slimm Advies) weet altijd wel weer diverse nieuwe ontwikkelingen in de recreatiesector te duiden. Dit keer focust hij op de groeiende markt van Family Entertainment Centers. Enkele ontwikkelingen die hij daarin onderscheidt:
- De Family Entertainment Centers worden steeds groter in omvang. Waar de pioniers in deze sector nog genoegen namen met 2- a 3000 m2, zien we nu al diverse nieuwe centra met een oppervlakte van ruim 10.000 m2. En de echte grote locaties, met een oppervlakte richting de 20.000 m2 en meer dan 20 verschillende activiteiten komen er aan.
- De consument is bereid om een meerprijs te betalen voor echt unieke belevenissen. Waar de Monkey Towns rond de € 10,- entree blijven hangen kun je voor een unieke activiteit wel een prijskaartje van € 30,00 verwachten. Bij meerdere activiteiten op een dag, inclusief foodservice, kan de rekening makkelijk oplopen naar het niveau van een grote attractiepark.
- Waar de focus bij dagattracties de afgelopen jaren vooral lag op het genereren van méér bezoekers, zien we nu een verschuiving naar ‘een hogere omzet per bezoeker‘ mede ondersteund door een langere verblijfstijd. De juiste combinatie van eten, drinken en vermaak zorgt voor deze optimalisatie.
Ook Bart Dohmen (TDAC) ziet dat de focus bij de grotere attractieparken verschuift van ‘aantal bezoekers’ naar omzet per gast. Strategieën om de ‘per capita’ uitgaven te verhogen:
- Luxe verblijfsaccommodaties: Hoogwaardige hotels en suites (bijv. Europa-Park) trekken kapitaalkrachtige gasten; hoge bezettingsgraden bevestigen het succes.
- Omgekeerde strategie: Vakantieparken bouwen een attractiepark erbij om de bungalowprijs te verhogen.
- Exclusieve verhuur: Cabana’s in waterparken voor hoge prijzen (€450 per halve dag) raken uitverkocht ondanks beperkte extra’s; eenvoudiger varianten (bijv. tuinhuisjes in Ierland) werken ook.
- VIP-tours: Exclusieve VIP-ervaringen bij o.a. Universal en Toverland.
- Merchandise: Dure items zoals Harry Potter-toverstokken ($60) verkopen beter door er show en beleving omheen te bouwen.
- Business-to-Business (B2B): Unieke events zoals dineren in een attractie (bijv. Walibi België) verhogen per capita-omzet.
Andere trends die Dohmen benoemt voor de attractiewereld liggen op het gebied van besparen op personeelsinzet; er wordt steeds meer werk geautomatiseerd. Aandacht voor ‘beleving’ en ‘hospitality’ zijn weliswaar geen nieuwe trends, maar krijgen wel steeds meer de aandacht.
Met dank aan (organisator van deze kennisdag): Pleisureworld organiseert regelmatig interessante b2b bijeenkomsten, die vooral gericht zijn op Vakantieparken en Family Entertainment Centers.
Meer informatie: www.pleisureworld.nl