Hoe meet je of een toeristische bestemming daadwerkelijk duurzamer wordt? Een nieuw dashboard voor het Nederlandse en Duitse Waddengebied probeert die ontwikkeling structureel zichtbaar te maken. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar energie en afval, maar ook naar lokale werkgelegenheid, mobiliteit, leefomgeving, cultuur en bezoekersmanagement.
Het WaddenVisie duurzaamheidsdashboard is op 8 september tijdens de WadNext Conferentie op Ameland gelanceerd. De eerste versie bundelt beschikbare gegevens over duurzame recreatie in Fryslân, Groningen en het Duitse Nedersaksen. Het dashboard is ontwikkeld binnen het Europese Interreg-project WaddenVisie, met Merk Fryslân als leadpartner. Pretwerk schreef eerder al over de manier waarop WadNext duurzaam toerisme in het Waddengebied internationaal op de kaart zet.
Voor recreatiebedrijven en bestemmingen is vooral de gekozen systematiek interessant. Duurzaamheid wordt niet teruggebracht tot één cijfer of alleen ecologische prestaties. Het dashboard koppelt een gezamenlijke visie aan vier strategieën, achttien doelstellingen en uiteindelijk 42 indicatoren.
Van watergebruik tot lokale economie
De vier strategische richtingen gaan over natuur, economie, samenleving en cultuur, en bestuur en bezoekersmanagement.
Bij natuur wordt onder meer gekeken naar waterkwaliteit, energie- en waterverbruik, afval, uitstoot, verstoring en de bijdrage van recreatie aan natuurherstel. Economische indicatoren kijken bijvoorbeeld naar lokale producten en diensten, werkgelegenheid, infrastructuur en kwaliteit van leven.
Ook mobiliteit, bezoekersdruk op kwetsbare gebieden, samenwerking en kennisdeling maken onderdeel uit van het meetkader.
Dat brede perspectief is relevant voor recreatieondernemers. Een bestemming kan bijvoorbeeld goed presteren op energiebesparing, maar tegelijkertijd achterblijven bij duurzame mobiliteit, lokale economische meerwaarde of bezoekersspreiding.
Internationale meetkaders vertaald naar de Wadden
De doelstellingen zijn gebaseerd op internationale standaarden van Green Destinations en de Global Sustainable Tourism Council. Ook is de aanpak getoetst aan meetkaders van UN Tourism, waaronder INSTO.
Het dashboard moet daarmee niet alleen laten zien wát wordt gemeten, maar ook waarom een indicator relevant is voor de gewenste ontwikkeling van het gebied.
Dat kan op termijn ook benchmarking mogelijk maken. Tegelijkertijd laat de eerste versie zien hoe ingewikkeld dat in de praktijk is.
Datakwaliteit is voorlopig ook onderdeel van het nieuws
Niet voor alle 42 indicatoren zijn al voldoende gegevens beschikbaar. De hoeveelheid informatie verschilt bovendien tussen Nederland en Duitsland en definities en meetmethoden sluiten niet altijd op elkaar aan.
De makers spreken daarom bewust van een ‘soft launch’. Het dashboard maakt ook zichtbaar waar gegevens nog ontbreken. Zo is informatie over de recreatiesector niet altijd afzonderlijk beschikbaar of ontbreekt deze op lokaal niveau.
Juist die witte vlekken zijn voor de sector interessant. De discussie over duurzaam toerisme verschuift daarmee van ambities en losse projecten naar de vraag welke resultaten daadwerkelijk meetbaar zijn en welke data daarvoor nog verzameld moeten worden.
Dashboard blijft in ontwikkeling
De eerste versie werkt in Power BI en is via een gewone internetbrowser toegankelijk. De komende periode worden gegevens en indicatoren verder aangevuld.
Daarmee ontstaat voor ondernemers, beleidsmakers en onderzoekers potentieel één gezamenlijke informatiebasis voor gesprekken over bijvoorbeeld energiegebruik, bezoekersdruk, mobiliteit en de economische betekenis van recreatie.
Meer informatie
Bron: Merk Fryslân, persbericht over het WaddenVisie duurzaamheidsdashboard. Het dashboard is onderdeel van het Interreg-project WaddenVisie. Beeld: Merk Fryslân.