Nederlandse recreatiebedrijven hoeven geen compleet wellnessresort te bouwen om van de groeiende belangstelling voor welzijnsvakanties te profiteren. De grootste markt bestaat juist uit gasten die ontspanning, beweging, gezonde voeding en natuur willen toevoegen aan een reguliere vakantie. Vooral voor vakantieparken, campings, hotels en aanbieders van buitenactiviteiten liggen hier kansen.
De wereldwijde markt voor wellnesstoerisme had in 2024 volgens het Global Wellness Institute een omvang van bijna 894 miljard dollar. Naar verwachting groeit deze markt tot 1,4 biljoen dollar in 2029. Europa is met 348,4 miljoen reizen en 258,2 miljard dollar aan bestedingen de op één na grootste wellnessregio ter wereld. Wellness Expert Marlies Sobczak ziet dat er in Nederland nog een wereld te winnen is op het gebied van Wellness. Deze sector is hier nog volop in ontwikkeling.
‘Wellness’; klinkt als een markt voor luxe kuuroorden, medische programma’s en exclusieve retreats. De praktijk is veel breder. Bij bijna 85 procent van de wellnessreizen is welzijn niet het hoofddoel, maar een onderdeel van een gewone vakantie. Een gast boekt bijvoorbeeld een weekend op een vakantiepark en combineert dat met een yogales, fietstocht, saunabezoek, gezonde maaltijd of begeleide natuurwandeling.
Juist deze zogenoemde secundaire wellnessmarkt biedt Nederlandse recreatiebedrijven perspectief.
Nederlandse vakantieganger zoekt rust
Een nieuwe marktstudie van Acorn Tourism Consulting, uitgevoerd voor het CBI, laat zien dat Nederlanders bijzonder gevoelig zijn voor het welzijnsaspect van vakanties. Van de Nederlandse reizigers noemt 69 procent ontspanning en ontsnappen aan de dagelijkse routine als een belangrijke reismotivatie. Daarmee scoren Nederlanders aanzienlijk hoger dan Duitsers en Britten. Daarnaast vindt 52 procent voldoende tijd om te ontspannen een belangrijke factor bij de keuze van een bestemming.
Nederland beschikt misschien niet over de kuurtraditie van Duitsland of de thermale baden van Oostenrijk, maar heeft andere sterke troeven. De kust, duinen, Waddeneilanden, bossen, waterrijke gebieden en uitgebreide fiets- en wandelnetwerken sluiten goed aan bij de groeiende vraag naar natuurgebonden wellness.
Daarvoor zijn niet altijd omvangrijke investeringen nodig. Stiltewandelingen, buitenyoga, wildzwemmen, kanoën, ademhalingsoefeningen, gezonde streekgerechten en digitale-detoxarrangementen kunnen aan een bestaand verblijf worden toegevoegd. De omgeving wordt daarmee onderdeel van het wellnessproduct.
Kansen voor het laagseizoen
Ontspanning, beter slapen en stressvermindering zijn niet aan een zomervakantie gebonden. Een tweedaags arrangement in november of een midweek in maart kan voor deze doelgroep net zo aantrekkelijk zijn als een verblijf in het hoogseizoen. Daarmee kan wellness bijdragen aan een betere spreiding van de bezetting.
Ook zakelijk toerisme biedt aanknopingspunten. Bedrijven besteden meer aandacht aan vitaliteit, mentale gezondheid en teambuilding. Een vergaderarrangement kan worden uitgebreid met een wandeling, gezonde lunch, yogasessie of programma rond slaap en herstel. Vakantieparken en hotels met vergaderfaciliteiten kunnen zo een nieuwe invulling geven aan rustige midweken.
Van voorziening naar resultaat
De marktstudie laat ook zien dat de communicatie rond wellness verandert. Alleen vermelden dat een accommodatie over een sauna, zwembad of fitnessruimte beschikt, is niet altijd voldoende. Gasten willen weten wat een ervaring hun oplevert.
Dat kan heel praktisch worden vertaald. Een arrangement helpt de gast bijvoorbeeld om beter te slapen, tot rust te komen, meer te bewegen of opnieuw contact te maken met de natuur. Voor recreatiebedrijven betekent dit dat niet alleen de voorziening, maar vooral het beoogde resultaat centraal moet staan.
Personalisering wordt daarbij belangrijker. Een korte vragenlijst voorafgaand aan het verblijf kan inzicht geven in de wensen van de gast. De ene bezoeker wil vooral rust, terwijl een andere gast juist meer wil bewegen. Op basis daarvan kunnen activiteiten, maaltijden en behandelingen worden samengesteld.
Dat hoeft niet direct met kostbare technologie. Een keuzeprogramma, persoonlijke route, aangepast voedingsaanbod of samenwerking met een lokale instructeur kan al voldoende zijn om het verblijf een persoonlijk karakter te geven.
Wellnessexpert Marlies Sobczak raadt ondernemers wel aan om bij de ontwikkeling van een wellness-aanbod je goed te (laten) informeren over de eigenschappen van het complexe en zeer brede wellness-vakgebied. Dat kan helpen met het begrijpen van dit marktsegment, en het inbedden van de services in een toeristisch recreatief totaalconcept.
Duiding door Marlies Sobczak , Vitacon
Gezonde voeding en lokale samenwerking
Ook horeca kan een belangrijker onderdeel van het wellnessaanbod worden. Gezonde voeding, lokale producten en aandacht voor herkomst passen goed bij de behoefte aan een vakantie die fysiek én mentaal iets oplevert.
Hier liggen kansen voor samenwerking met boeren, streekproducenten, coaches, yogadocenten, natuurgidsen en andere lokale ondernemers. Een recreatiebedrijf hoeft niet alle kennis en activiteiten zelf in huis te halen. Door een netwerk rond de locatie op te bouwen, kan relatief snel een breder aanbod ontstaan.
Tegelijkertijd zorgt deze samenwerking ervoor dat een groter deel van de bestedingen in de regio terechtkomt. Dat sluit aan bij een andere ontwikkeling binnen de wellnessmarkt: gasten kijken niet alleen naar hun eigen welzijn, maar ook naar de gevolgen van hun reis voor natuur en lokale gemeenschappen.
Nederland als korte wellnessbestemming
Naast de binnenlandse markt kan Nederland zich sterker richten op bezoekers uit omringende landen. Duitsland is de grootste wellnessmarkt van Europa, met 77,2 miljoen wellnessreizen in 2024. Duitse en Oostenrijkse gasten hebben relatief veel belangstelling voor natuur, beweging, kwaliteit en preventieve gezondheid. Britse reizigers zoeken vooral ontspanning, stressvermindering en mentale rust. Franse gasten hechten meer waarde aan comfort, gastronomie, spa’s en verzorging.
Nederland kan deze markten bedienen met korte, goed bereikbare verblijven waarin natuur, fietsen, wandelen, water, gezonde voeding en ontspanning worden gecombineerd. Vooral rustige kustgebieden, de Wadden, bosrijke regio’s en landelijke bestemmingen kunnen zich hiermee duidelijker onderscheiden.
Ook elders in Europa liggen kansen. Niet iedere regio hoeft een nieuw wellnessresort te ontwikkelen. Veel bestemmingen beschikken al over de belangrijkste ingrediënten: landschap, buitenactiviteiten, lokale keuken, gastvrijheid en een eigen verhaal. De uitdaging is vooral om deze onderdelen als één samenhangende ervaring te organiseren en verkopen.
Geen medische beloften
Bij de ontwikkeling van wellnessproducten is enige voorzichtigheid nodig. Ondernemers moeten geen medische of therapeutische resultaten beloven die niet kunnen worden onderbouwd. Begrippen als ontspannen, opladen, bewegen, gezond eten en tijd doorbrengen in de natuur zijn doorgaans veiliger dan claims over genezing of behandeling.
De belangrijkste kans ligt dan ook niet in het kopiëren van medische wellnessconcepten. Voor een groot deel van de recreatiesector is een toegankelijker model interessanter: bestaande vakanties verrijken met activiteiten en voorzieningen die aantoonbaar bijdragen aan rust, beweging en een gezonde leefstijl. Wel onderbouwd met deskundig advies!
Praktische kansen voor recreatiebedrijven
- Inventariseer welke bestaande onderdelen al bijdragen aan ontspanning, beweging, slaap, gezonde voeding of natuurbeleving.
- Ontwikkel korte arrangementen voor weekenden en rustige midweken buiten het hoogseizoen.
- Combineer verblijf met wandelen, fietsen, yoga, zwemmen, kanoën of begeleide natuuractiviteiten.
- Werk samen met lokale instructeurs, gidsen, coaches en voedselproducenten.
- Vraag gasten vooraf naar hun persoonlijke doelen en bied keuzemogelijkheden.
- Communiceer het voordeel voor de gast en niet uitsluitend de aanwezige faciliteiten.
- Onderbouw duurzaamheidsclaims en wees terughoudend met medische beloften.
Wellness is daarmee niet alleen een afzonderlijk toeristisch segment. Het wordt steeds meer een kwaliteitslaag binnen het totale recreatieve product. Voor Nederlandse ondernemers ligt de grootste kans waarschijnlijk niet in meer luxe, maar in het slimmer combineren en presenteren van wat zij vaak al aanbieden.
Meer informatie:
- Marlies Sobczak-Boumans, Wellness Consultant, Vita-Con Consultancy
- https://www.acorntourism.co.uk/